Wat is het verschil tussen verzinkt en niet-verzinkt staal?

Wat is het verschil tussen verzinkt en niet-verzinkt staal?

Het verschil tussen verzinkt en niet-verzinkt staal is dat verzinkt staal is voorzien van een beschermende zinklaag, terwijl niet-verzinkt staal geen dergelijke bescherming heeft. Hierdoor is verzinkt staal beter bestand tegen corrosie, roestvorming en weersinvloeden. Niet-verzinkt staal kan uitstekend functioneren, maar heeft in vochtige of corrosieve omgevingen vaak aanvullende bescherming nodig, zoals conservering, schilderwerk, poedercoating of een andere oppervlaktebehandeling.

Binnen de staalindustrie, constructiebouw, funderingstechniek, infrastructuur en buizenbranche is dit onderscheid van groot belang. De keuze tussen verzinkt en niet-verzinkt staal beïnvloedt onder meer de levensduur, onderhoudsbehoefte, corrosiebestendigheid en totale eigendomskosten van een constructie.

Wat is verzinkt staal?

Verzinkt staal, ook bekend als gegalvaniseerd staal of galvaniseerd staal, is staal waarop een beschermende laag zink is aangebracht. Deze zinklaag beschermt het onderliggende constructiestaal tegen aantasting door vocht, zuurstof, zout en andere corrosieve invloeden.

Het verzinken van staal is een veelgebruikte techniek om de levensduur van stalen producten aanzienlijk te verlengen. Dit gebeurt onder andere bij:

• stalen buizen;
• constructiebuizen;
• buispalen;
• funderingspalen;
• hekwerken;
• steigerbuizen;
• gevelconstructies;
• kabeldraagsystemen;
• industriële staalconstructies.

De zinklaag vormt niet alleen een fysieke beschermlaag, maar biedt ook elektrochemische bescherming. Daardoor blijft het staal beschermd wanneer kleine beschadigingen in de coating ontstaan.

Wat is niet-verzinkt staal?

Niet-verzinkt staal is staal zonder beschermende zinkcoating. Afhankelijk van de uitvoering wordt dit ook aangeduid als onbehandeld staal, blank staal, zwart staal of ruw staal.

Het materiaal behoudt dezelfde mechanische eigenschappen als verzinkt staal, maar mist de extra corrosiebescherming. Zodra vocht en zuurstof in contact komen met het staaloppervlak, kan oxidatie optreden. Hierbij ontstaat ijzeroxide, beter bekend als roest.

Niet-verzinkt staal wordt veel toegepast in droge binnenomgevingen, machinebouw, apparatenbouw, productie-installaties, tijdelijke constructies en onderdelen die later worden gecoat of geschilderd. De geschiktheid hangt sterk af van de omgeving waarin het staal wordt gebruikt.

Hoe werkt een verzinkte laag?

De beschermende werking van verzinkt staal berust op twee mechanismen: barrièrebescherming en kathodische bescherming.

Barrièrebescherming

De zinklaag schermt het staal af van vocht, zuurstof en schadelijke stoffen. Hierdoor wordt directe corrosie van het staal voorkomen.

Kathodische bescherming

Zink is minder edel dan ijzer. Wanneer de coating lokaal beschadigd raakt, zal het zink eerst corroderen voordat het staal wordt aangetast. Dit verschijnsel staat bekend als kathodische bescherming of opofferingsbescherming.

Hierdoor biedt verzinkt staal vaak een hogere mate van bescherming dan veel andere oppervlaktebehandelingen.

Welke verzinkmethoden bestaan er?

Er bestaan verschillende technieken om staal te verzinken. De gekozen methode heeft invloed op de laagdikte, corrosiebescherming, maatvoering en toepassing.

Thermisch verzinken

Bij thermisch verzinken wordt staal ondergedompeld in vloeibaar zink van ongeveer 450°C. Hierbij ontstaat een metallurgisch verbonden zinklaag die zeer duurzaam is.

Thermisch verzinken wordt veel toegepast bij stalen buizen, buisconstructies, funderingscomponenten, brugconstructies en buitenconstructies. Voor thermisch verzinkte producten geldt vaak de norm EN ISO 1461.

Elektrolytisch verzinken

Bij elektrolytisch verzinken wordt een relatief dunne zinklaag aangebracht via een elektrochemisch proces. Deze methode wordt vaak toegepast wanneer een glad oppervlak, maatvastheid of decoratieve afwerking belangrijk is.

Sendzimir-verzinken

Bij Sendzimir-verzinken wordt staalband continu verzinkt voordat het verder wordt verwerkt tot plaat- of buisproducten. Deze methode wordt veel toegepast bij verzinkte profielen, dunwandige constructies en bepaalde typen stalen buizen.

Verschil tussen verzinkt en niet-verzinkt staal

Deze vergelijking maakt duidelijk waarom verzinkt staal veel wordt toegepast in buitentoepassingen, infrastructuurprojecten, staalconstructies en buisconstructies die langdurig aan vocht of weersinvloeden worden blootgesteld.

Wat bepaalt de levensduur van verzinkt staal?

De levensduur van verzinkt staal wordt beïnvloed door meerdere factoren. Vooral de dikte van de zinklaag, de atmosferische omstandigheden en de corrosiviteit van de omgeving bepalen hoe lang de bescherming effectief blijft.

• dikte van de zinklaag;
• atmosferische omstandigheden;
• chloridebelasting;
• industriële vervuiling;
• relatieve luchtvochtigheid;
• temperatuur;
• mechanische slijtage;
• chemische belasting.

In landelijke gebieden kan thermisch verzinkt staal tientallen jaren meegaan zonder groot onderhoud. In maritieme omgevingen of industriële zones zal de zinklaag doorgaans sneller verbruiken.

Corrosieklassen volgens EN ISO 12944 worden vaak gebruikt om de agressiviteit van een omgeving te classificeren.

Wanneer wordt verzinkt staal toegepast?

Verzinkt staal wordt gekozen wanneer een hoge corrosiebestendigheid vereist is. Dat geldt vooral voor toepassingen in buitenlucht, vochtige ruimtes, infrastructuur, agrarische omgevingen en technische constructies waarbij onderhoud beperkt moet blijven.

Typische toepassingen zijn:

• verzinkte stalen buizen;
• verzinkte constructiebuizen;
• verzinkte funderingspalen;
• steigerconstructies;
• bruggen;
• geluidswallen;
• hekwerken;
• staalconstructies;
• lichtmasten;
• zonnepaneelconstructies;
• agrarische installaties;
• kasbouw.

Vooral in buitenomgevingen biedt verzinken een effectieve bescherming tegen corrosie en roestvorming.

Wanneer wordt niet-verzinkt staal toegepast?

Niet-verzinkt staal blijft een veelgebruikt materiaal binnen de industrie. Het wordt onder andere toegepast wanneer de omgeving droog is, het staal binnenshuis wordt gebruikt, het materiaal later wordt geconserveerd of lassen en bewerken centraal staan.

Veel constructiestaal wordt eerst onbehandeld geleverd en daarna voorzien van een specifieke coating die aansluit bij de projectvereisten. Daardoor kan niet-verzinkt staal technisch en economisch een logische keuze zijn.

Kan verzinkt staal alsnog corroderen?

Ja. Hoewel verzinkt staal aanzienlijk beter beschermd is dan niet-verzinkt staal, kan uiteindelijk ook een verzinkte laag worden aangetast. Wanneer de zinklaag volledig is verbruikt, kan het onderliggende staal bloot komen te liggen en gaan corroderen.

Daarnaast kan zogenaamde witte roest ontstaan. Dit betreft corrosieproducten van het zinkoppervlak en niet van het staal zelf. Witte roest ontstaat meestal wanneer vers verzinkt staal langdurig nat opgeslagen wordt zonder voldoende ventilatie.

Verzinken, poedercoaten en schilderen

Verzinken wordt regelmatig vergeleken met schilderen en poedercoaten. Het belangrijkste verschil is dat een verflaag of coating uitsluitend als barrière werkt. Zodra deze laag beschadigd raakt, kan corrosie lokaal ontstaan.

Een verzinkte laag biedt naast de fysieke bescherming ook kathodische bescherming. In veeleisende toepassingen wordt vaak gekozen voor een duplexsysteem, waarbij thermisch verzinkt staal aanvullend wordt voorzien van een coating of poedercoating.

Dit systeem wordt toegepast wanneer een zeer lange levensduur en een hoogwaardige afwerking gewenst zijn.

Verzinkt staal binnen de buizen- en funderingsbranche

Binnen de buizenbranche wordt verzinkt staal veel toegepast vanwege de combinatie van sterkte, duurzaamheid en corrosiebescherming.

Voorbeelden zijn verzinkte stalen buizen, verzinkte funderingsbuizen, verzinkte constructiebuizen, dunwandige stalen buizen, spiraalgelaste buizen, naadloze buizen met corrosiebescherming en stalen buispalen.

Bij funderingsprojecten spelen daarnaast factoren zoals bodemgesteldheid, grondwaterniveau, zuurgraad, chloridegehalte en ontwerpduur een belangrijke rol bij de materiaalkeuze.

Welke keuze is technisch het meest geschikt?

De beste keuze hangt af van de toepassing en de omgevingsomstandigheden. Voor buitentoepassingen, vochtige omgevingen, infrastructuurprojecten en corrosiegevoelige situaties is verzinkt staal doorgaans de meest duurzame oplossing.

Voor droge binnenomgevingen, tijdelijke toepassingen of constructies die later worden behandeld, kan niet-verzinkt staal een technisch verantwoorde keuze zijn.

Het fundamentele verschil blijft dat verzinkt staal beschikt over een beschermende zinklaag die corrosie vertraagt, terwijl niet-verzinkt staal direct wordt blootgesteld aan invloeden uit de omgeving en daardoor sneller kan roesten.

Advies over verzinkte of niet-verzinkte stalen buizen?

Twijfelt u welke uitvoering het meest geschikt is voor uw toepassing? Solines denkt graag technisch met u mee over materiaalkeuze, corrosiebescherming en de juiste buisspecificaties.

📞 Telefoon: 0168 – 35 66 55
✉️ E-mail: sales@solines.nl