Wat is het gewicht per meter van een stalen buis?
Het gewicht per meter van een stalen buis is de massa van één strekkende meter buis, uitgedrukt in kilogram per meter (kg/m). Dit theoretische gewicht wordt berekend op basis van de buitendiameter, wanddikte en de dichtheid van staal.
Binnen de staal-, constructie- en funderingsbranche vormt het gewicht per meter een belangrijk uitgangspunt voor engineering, materiaalcalculaties, transport en hijsplannen. Het buisgewicht wordt onder meer gebruikt voor constructiebuizen, funderingsbuizen, buispalen, mantelbuizen, casingbuizen en stalen heipalen.
Welke factoren bepalen het gewicht per meter?
Het gewicht van een stalen buis wordt bepaald door de hoeveelheid staal in de buiswand. Daarbij spelen vooral buitendiameter, wanddikte en materiaaldichtheid een rol.
- Buitendiameter (Ø)
- Wanddikte
- Dichtheid van staal, meestal circa 7.850 kg/m³
Hoe groter de diameter of hoe dikker de wand, hoe meer staal de buis bevat en hoe hoger het gewicht per meter. De staalsoort heeft bij gangbare constructiestalen vrijwel geen invloed op het theoretische gewicht.
Formule voor het berekenen van het gewicht per meter
Voor ronde stalen buizen wordt vaak de volgende standaardformule gebruikt:
Gewicht (kg/m) = 0,02466 × wanddikte × (buitendiameter − wanddikte)
| Grootheid | Eenheid |
|---|---|
| Buitendiameter | mm |
| Wanddikte | mm |
| Uitkomst | kg/m |
De constante 0,02466 is afgeleid van de dichtheid van staal en de omrekening van millimeters naar meters. De formule berekent het theoretische gewicht per meter van een ronde stalen buis.
Voorbeeldberekening
Een stalen buis heeft een buitendiameter van 273,0 mm en een wanddikte van 8,0 mm. De berekening wordt dan:
0,02466 × 8 × (273 − 8) = 52,3 kg/m
Bij een standaardlengte van 12 meter bedraagt het theoretische gewicht:
52,3 × 12 = 627,6 kg
Bij een partij van 50 buizen komt het totale gewicht uit op ruim 31 ton. Daarom wordt binnen de staalhandel vaak gerekend in zowel kilogram per meter als tonnage.
Waarom is het gewicht per meter belangrijk?
Het gewicht per meter is een basisgegeven voor ontwerp, inkoop, logistiek en uitvoering. Bij grote funderingsprojecten kan een kleine afwijking in het buisgewicht leiden tot meerdere tonnen verschil in het totale projectgewicht.
- Constructieve berekeningen
- Funderingsontwerpen
- Draagkrachtberekeningen
- Transportplanning
- Kraan- en hijsberekeningen
- Opslagcapaciteit
- Materiaalcalculaties
- Voorraadbeheer
Invloed van buitendiameter
De buitendiameter heeft veel invloed op het gewicht van een stalen buis. Wanneer de diameter groter wordt, neemt de oppervlakte van de buiswand toe. Daardoor groeit ook de hoeveelheid staal per strekkende meter.
Dit verklaart waarom grote funderingsbuizen, constructiebuizen en buispalen al snel tientallen tot honderden kilo’s per meter kunnen wegen.
Invloed van de wanddikte
Ook de wanddikte speelt een belangrijke rol. Een dikkere buiswand betekent meer staal, een hoger gewicht en meestal ook een grotere buigstijfheid en weerstand tegen vervorming.
Bij toepassingen zoals funderingsbuizen, bruggen, waterbouwkundige constructies, offshore constructies, steigerconstructies en infrastructuurprojecten wordt de wanddikte afgestemd op de optredende belastingen.
Voorbeelden van theoretische gewichten
Onderstaande waarden zijn theoretische gewichten volgens de standaardformule. De werkelijke massa kan licht afwijken door productietoleranties.
| Afmeting | Gewicht |
|---|---|
| Ø 114,3 × 5,0 mm | ca. 13,5 kg/m |
| Ø 168,3 × 6,3 mm | ca. 25,4 kg/m |
| Ø 219,1 × 8,0 mm | ca. 41,6 kg/m |
| Ø 273,0 × 8,0 mm | ca. 52,3 kg/m |
| Ø 323,9 × 10,0 mm | ca. 77,4 kg/m |
| Ø 406,4 × 12,5 mm | ca. 121,3 kg/m |
| Ø 508,0 × 7,9 mm | ca. 97,5 kg/m |
| Ø 610,0 × 8,0 mm | ca. 118,4 kg/m |
| Ø 711,0 × 10,0 mm | ca. 172,9 kg/m |
| Ø 813,0 × 12,5 mm | ca. 246,8 kg/m |
Theoretisch gewicht en werkelijk gewicht
Er bestaat een verschil tussen het theoretische buisgewicht en het werkelijk geleverde gewicht. De theoretische berekening gaat uit van nominale diameter, nominale wanddikte en een standaarddichtheid van staal.
In werkelijkheid kunnen kleine afwijkingen ontstaan door toleranties in buitendiameter, wanddikte, ovaliteit, rechtheid, lengte en productieproces. Daarom kunnen staalfabrikanten en leveranciers theoretische en werkelijke gewichten apart vermelden.
Heeft de staalsoort invloed op het gewicht?
De staalsoort heeft bij gangbare constructiestalen nauwelijks invloed op het gewicht per meter. Een buis in S235, S275, S355, S355J0H of S355J2H met dezelfde afmetingen heeft nagenoeg hetzelfde theoretische gewicht.
De keuze voor een staalsoort hangt vooral af van mechanische eigenschappen zoals vloeigrens, treksterkte, kerfslagwaarde, lasbaarheid, normering en constructieve belasting.
Relevante normen voor stalen buizen
Binnen de Europese staalindustrie worden constructieve holle profielen en stalen buizen geproduceerd volgens verschillende normen. Deze normen beschrijven onder andere afmetingen, toleranties, materiaaleigenschappen en technische specificaties.
- EN 10219 voor koudgevormde gelaste constructieve holle profielen
- EN 10210 voor warmvervaardigde constructieve holle profielen
- EN 10220 voor afmetingen en massa van stalen buizen
- EN 10217 voor gelaste stalen buizen voor druktoepassingen
- EN 10216 voor naadloze stalen buizen voor druktoepassingen
Geldt dezelfde berekening voor alle stalen buizen?
De formule voor het gewicht per meter is toepasbaar op ronde stalen buizen, zolang de buitendiameter en wanddikte bekend zijn. Het productieproces verandert de basis van de berekening niet.
- Langsnaadgelaste buizen
- Spiraalgelaste buizen
- Naadloze stalen buizen
- Funderingsbuizen
- Buispalen
- Casingbuizen
- Mantelbuizen
- Constructiebuizen
- Stalen heipalen
Toepassingen binnen funderingstechniek en staalbouw
Het gewicht per meter speelt een belangrijke rol binnen funderingstechniek, staalbouw, utiliteitsbouw, woningbouw, bruggenbouw, waterbouw, offshore, petrochemie, leidingbouw, infrastructuur en civiele techniek.
Ingenieurs gebruiken het buisgewicht onder meer voor sterkteberekeningen, funderingsontwerpen, transportberekeningen, hijsplannen en uitvoeringsplanning.
Gewicht per meter omrekenen naar totaalgewicht
Het totaalgewicht wordt berekend met een eenvoudige formule:
Totaalgewicht = gewicht per meter × lengte
Voor een complete partij geldt vervolgens:
Partijgewicht = gewicht per buis × aantal buizen
Hiermee kan snel worden bepaald hoeveel een bundel of partij stalen buizen weegt. Dat is belangrijk voor vrachtwagens, kranen, opslaglocaties, scheepstransport en projectlogistiek.
Samenvatting van de belangrijkste eigenschappen
Het gewicht per meter van een stalen buis wordt bepaald door de buitendiameter, wanddikte en dichtheid van staal. De gebruikte staalsoort heeft daarbij vrijwel geen invloed op de massa.
Met de standaardformule kan het theoretische gewicht nauwkeurig worden berekend voor vrijwel alle ronde stalen buizen, waaronder constructiebuizen, funderingsbuizen, casingbuizen, mantelbuizen en buispalen. Deze berekening vormt de basis voor materiaalcalculaties, constructieve berekeningen, transport, opslag en funderingstechniek.
Advies over het juiste buisgewicht of de juiste afmeting?
Het gewicht per meter is een belangrijke factor bij materiaalkeuze, transport en constructieve berekeningen. Heeft u vragen over het gewicht van een specifieke stalen buis, een funderingsbuis of een complete partij? Neem gerust contact op voor technisch advies of aanvullende informatie.
